Warning: count(): Parameter must be an array or an object that implements Countable in /var/www/clients/client4/web21/web/components/com_k2/models/item.php on line 763
Δευτέρα, 15 Ιανουαρίου 2018 17:57

Μεγαλώνοντας Παιδιά και Γονείς με Όρια...

Written by
Rate this item
(3 votes)
http://www.taekwondokukkiwon.gr/ http://www.taekwondokukkiwon.gr/

 

Η θέσπιση ορίων είναι ένας από τους συνήθεις προβληματισμούς των γονιών. Ερωτήματα σαν τα παρακάτω μπορεί να απασχολήσουν το γονιό που προσπαθεί να προσφέρει στο παιδί του τα εφόδια που θα το προετοιμάσουν για την ενήλικη ζωή.

Χρειάζονται τα όρια; Πώς τίθενται τα όρια;

Ποιες είναι οι συνέπειες όταν δε βάζω όρια στο παιδί μου; Αν βάζω όρια στο παιδί μου θα μάθει να είναι ανεξάρτητο και αυτόνομο; Τα όρια είναι μια μορφή ελέγχου; Ποια είναι η σχέση των ορίων και της τιμωρίας; Πότε ξεκινώ να βάζω όρια στο παιδί μου;

Κάθε γονιός όταν φέρει το παιδί του στον κόσμο το πρώτο πράγμα που του μαθαίνει είναι τα όρια. Ο γονιός φτιάχνει μέσα στο σπίτι ένα μικρόκοσμο που θα προστατεύει το παιδί από εξωτερικούς κινδύνους όπως το κρύο, η ζέστη, οι θόρυβοι κοκ. Διαμορφώνοντας ένα ασφαλές πλαίσιο μέσα στο οποίο το βρέφος θα μεγαλώνει ο γονιός έχει αρχίσει να βάζει τα πρώτα εξωτερικά όρια. Από την άλλη ο τρόπος με τον οποίο θα ανταποκριθεί στις βιολογικές ανάγκες του παιδιού αποτελεί τη βάση με την οποία το παιδί θα μάθει να αποκτά εσωτερικά όρια. Ο γονιός είναι εκεί για το βρέφος, μη αφήνοντας το να πεινάσει ή να διψάσει δείχνοντας έτσι στο παιδί να ακούει τις εσωτερικές του ανάγκες και να ζητά από τους ενήλικες να ανταποκριθούν σε αυτές.

Από την αρχή της ζωής του, λοιπόν, τίθενται όρια στη σχέση γονιού και βρέφους. Αναμφισβήτητα ο τρόπος με τον οποίο τίθενται τα όρια σχετίζεται με το αναπτυξιακό στάδιο του παιδιού. Στους πρώτους μήνες της ζωής τα όρια έχουν την έννοια της προστασίας και της ασφάλειας ώστε να εγκαθιδρυθεί μια σχέση εμπιστοσύνης. Για αυτό συστήνεται στους γονείς να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των βρεφών. Αν το μωρό κλαίει, χρειάζεται την ανακούφιση της γονεϊκής αγκαλιάς. Αν πεινάει, χρειάζεται τροφή. Αν νυστάζει, θέλει να κοιμηθεί. Καθώς βέβαια το παιδί μεγαλώνει, οι ανάγκες του αλλάζουν άρα και ο τρόπος με τον οποίο τίθενται τα όρια.

Στην ηλικία των 9 μηνών το παιδί έχει αρχίσει να εξερευνά τον κόσμο χρησιμοποιώντας τις αισθήσεις του. Γεύεται, μυρίζει, κινείται, παρατηρεί και αρχίζει τους πρώτους «πειραματισμούς» με το εξωτερικό περιβάλλον. Μεταξύ 9 -12 μηνών οι γονείς συχνά παραπονιούνται ότι βαρέθηκαν να λένε όχι στα παιδιά τους και να τα κυνηγάνε προκειμένου να τα προστατεύσουν από τους κινδύνους. Στην ηλικία αυτή τα παιδιά μαθαίνουν να ακούν στο ήρεμο «όχι» που δεν προκαλεί πανικό ή φόβο. Λέγοντας όχι στο παιδί και δίνοντας του εναλλακτικές επιλογές για το τι άλλο μπορεί να κάνει παραμένει ασφαλές χωρίς να χάνει τη διάθεση για εξερεύνηση και πειραματισμό. Από το πρώτο έτος αρχίσουν και εμφανίζονται επιθετικές συμπεριφορές προς τρίτους ή τον εαυτό του. Ο γονιός που ανταποκρίνεται με σταθερότητα δείχνοντας στο παιδί εναλλακτικούς τρόπους συμπεριφοράς χωρίς να υπερτονίζει τη λανθασμένη συμπεριφορά βοηθά το παιδί να βάζει όρια στο εαυτό του επιλέγοντας τη συμπεριφορά που ευχαριστεί το γονιό και όχι αυτή που τον εξαγριώνει. Είναι σημαντικό ο γονιός να διακρίνει τις επικίνδυνες συμπεριφορές του παιδιού που απαιτούν ένα πιο σοβαρό όχι διακόπτοντας τη συμπεριφορά του παιδιού και δείχνοντας εναλλακτικές επιλογές για το πώς μπορεί να συμπεριφερθεί. Ως τα δυο έτη, τα παιδιά δεν αναγνωρίζουν ακόμη τις συνέπειες των πράξεών τους για αυτό είναι σημαντικό σε αυτήν την ηλικία το παιδί να μάθει να διακρίνει τη σοβαρότητα των πράξεών του και αυτό επιτυγχάνεται μόνο μέσα από τη σταθερή συμπεριφορά του γονιού ως προς το τι επιτρέπει και τι δεν επιτρέπει και την άμεση καθοδήγηση.

Από την ηλικία των 2 ½ ετών το παιδί πλέον είναι σε θέση να αναγνωρίσει τη συναισθηματική θέση του άλλου και επομένως να ακολουθεί κανόνες και να συνειδητοποιεί τις συνέπειες των πράξεών του. Για αυτό είναι σημαντικό τα όρια να τίθενται με σαφή και άμεσο τρόπο ώστε το παιδί να γίνει πιο υπεύθυνο. Πλέον το παιδί μπορεί να αντιληφθεί πότε ο γονιός είναι σίγουρος για όσα λέει. Στα νήπια και στα παιδιά πρώτης σχολικής ηλικίας είναι απαραίτητο να εξηγείται ο λόγος που τίθεται ένα όριο. Οι γονείς συχνά βάζουν όρια έπειτα από τη μη επιτρεπτή συμπεριφορά και αυτό μεταφράζεται σα τιμωρία ακόμη περισσότερο όταν ο ίδιος ο γονιός είναι συναισθηματικά φορτισμένος με την πράξη του παιδιού. Τα όρια προηγούνται των συμπεριφορών και μπορεί να πάρουν τη μορφή προειδοποιήσεων που θα γίνουν πραγματικότητα αν το παιδί συνεχίζει να επιμένει στη συμπεριφορά που δε το βοηθά. Μέσα σε ένα θετικό και μη τιμωρητικό περιβάλλον το παιδί μπορεί να επιλέξει μια συμπεριφορά και από αυτή να μάθει τις συνέπειες των επιλογών αλλά και την αξία που έχει η δυνατότητά του να λαμβάνει αποφάσεις. Τα αυστηρά και άκαμπτα όρια που το παιδί δεν έχει τη δυνατότητα να εξερευνά, να δέχεται ερεθίσματα και να τα επεξεργάζεται, να παίρνει αποφάσεις και να μαθαίνει μέσα από τις πράξεις του έχουν ως συνέπεια το παιδί να δυσκολεύεται να προσαρμοστεί σε νέες καταστάσεις. Στη σχολική ηλικία το παιδί πλέον μπορεί να διαπραγματεύεται και να μαθαίνει να βάζει όρια στον εαυτό του και στους άλλους ώστε να μπορεί να συνυπάρχει αρμονικά με τους άλλους χτίζοντας υγιείς σχέσεις με τους συνομηλίκους ή τους ενήλικες.

Επομένως τα όρια είναι τα εργαλεία με τα οποία τα παιδιά χτίζουν σχέσεις συνεργασίας με τους γονείς, τους συνομηλίκους και τους σημαντικούς άλλους στη ζωή τους. Μέσα από τα όρια το παιδί αναγνωρίζει τις επιθυμίες και τις ανάγκες του και βρίσκει τους κατάλληλους τρόπους με τους οποίους θα τις διεκδικήσει. Μαθαίνει να παίρνει αποφάσεις για τη ζωή του που, ανάλογα με το αναπτυξιακό στάδιο που βρίσκεται, κατακτά την αυτονομία του. Τα όρια υπάρχουν για να προστατεύουν το παιδί. Έτσι μέσα από τη σύγκρουση των επιθυμιών και των πρέπει μαθαίνει να προσαρμόζεται, να διεκδικεί, να είναι ευέλικτο, να επιλύει τα προβλήματά του και ουσιαστικά να αποκτά τον έλεγχο του εαυτού του. Ακόμη και αν τα παιδιά δείχνουν ότι δεν επιθυμούν όρια και θυμώνουν, τα έχουν ανάγκη καθώς μέσα από αυτά θα νοιώσουν ασφαλή.

Η οριοθέτηση της συμπεριφοράς του παιδιού για να είναι αποτελεσματική απαιτεί από το γονέα:

•Σταθερότητα στη θέσπιση ορίων ακόμη και όταν το παιδί συνεχίζει για μεγάλο χρονικό διάστημα να δοκιμάζει το όριο λαμβάνοντας υπόψη τη συναισθηματική ανωριμότητα ενός παιδιού

•Επιβράβευση της θετικής συμπεριφοράς και όχι επισήμανση των λανθασμένων συμπεριφορών

•Σαφή και ξεκάθαρη διατύπωση των αποδεκτών συμπεριφορών και των συνεπειών ώστε το παιδί να ξέρει ανά πάσα στιγμή τις συνέπειες που έχουν οι αποφάσεις του

•Σεβασμός στο αναπτυξιακό στάδιο του παιδιού και τη νοητική και συναισθηματική του ωριμότητα

•Επιλογή συμπεριφορών όπου τα όρια θα τίθενται από κοινού ώστε να νοιώθει το παιδί ότι μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις

•Τα όρια τίθενται όταν ο γονέας δεν είναι συναισθηματικά φορτισμένος είτε με το παιδί είτε με άλλους παράγοντες ( π.χ. μετά από ένα καβγά με το σύζυγο ή μετά από μια κουραστική μέρα)

Η θέσπιση ορίων δεν είναι μια εύκολη υπόθεση για το γονιό. Καλό είναι ο καθένας μέσα από το ρόλο του γονέα να αναρωτηθεί για τη σχέση που έχει ίδιος με τα όρια. Ας μη ξεχνάμε ότι η απουσία ορίων δεν παρατηρείται μόνο στις συμπεριφορές των παιδιών αλλά και στη συμπεριφορά των γονέων. Ας αναρωτηθεί πως ο ίδιος έμαθε ως παιδί να οριοθετεί τη συμπεριφορά του και ποιος ήταν ο ρόλος των γονιών του. Μέσα από αυτή την πολύτιμη ανασκόπηση ας αναπροσαρμόσει τη συμπεριφορά του κρατώντας τα θετικά στοιχεία και απομακρύνοντας τα αρνητικά λαμβάνοντας υπόψη την προσωπικότητα του παιδιού του, τις ανάγκες και τα θέλω του που μπορεί να είναι ίδια ή διαφορετικά από τα δικά του.

Ιωάννα Τσίγγανου, Ψυχολόγος

 

Πηγή: ioannatsigganou.gr

 

ΔΕΙΤΕ επίσης το κανάλι μας και τα σχετικά βίντεο με θέμα την Γονεϊκότητα που έχουμε ετοιμάσει και μπορεί να σας φανούν χρήσιμα.

Για το επόμενο εκπαιδευτικό σεμινάριο γονέων δηλώστε συμμετοχή έγκαιρα.


Warning: count(): Parameter must be an array or an object that implements Countable in /var/www/clients/client4/web21/web/components/com_k2/templates/default/item.php on line 248
Read 740 times Last modified on Παρασκευή, 02 Φεβρουαρίου 2018 16:45

Εντελέχεια

Το Εντελέχεια είναι ένας «πολυχώρος» με κατεύθυνση προς την απόκτηση ποιότητας ζωής, ψυχικής ανάτασης, σωματικής υγείας και ευεξίας και προς την ανάπτυξη υγιών διαπροσωπικών σχέσεων, επαφής, αυτογνωσίας.

Τι νέο υπάρχει

Newsletter

Οι δράσεις μας και οι υπηρεσίες μας θα ανανεώνονται και θα εμπλουτίζονται. Θα χαρούμε να μείνετε κοντά μας!