Σάββατο, 30 Δεκεμβρίου 2017 15:30

Χριστούγεννα & Πρωτοχρονιά: Χαρά ή Μελαγχολία;

Written by
Rate this item
(1 Vote)
http://www.ygeiaonline.gr/doc-whoiswho/biografika-iatron/63-iatrikeseidhseis/psychology/2446-2009-12-24-05-44-08?directory=27 http://www.ygeiaonline.gr/doc-whoiswho/biografika-iatron/63-iatrikeseidhseis/psychology/2446-2009-12-24-05-44-08?directory=27

Οι μέρες των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς ταυτίζονται με χαρά, αγάπη και προσφορά στους αγαπημένους μας ανθρώπους. Αγοράζουμε δώρα, στολίζουμε τα σπίτια μας ετοιμάζοντάς τα για να υποδεχτούμε συγγενείς και φίλους και φοράμε τα γιορτινά μας. Οι δρόμοι αυτές τις μέρες είναι γεμάτοι φώτα, λαμπερά αστέρια και πολύχρωμες γιρλάντες και στα καταστήματα ακούγονται χριστουγεννιάτικα τραγούδια. Τα Χριστούγεννα μας δίνουν την ευκαιρία να περάσουμε όμορφα, να προσφέρουμε στους άλλους, να βρεθούμε  με αγαπημένα πρόσωπα, να ξεκουραστούμε και να χαρούμε το εορταστικό κλίμα. Ωστόσο, υπάρχουν πολλά άτομα που δυσκολεύονται να βιώσουν αυτό το κλίμα των Χριστουγέννων και νιώθουν έντονη μελαγχολία και μοναξιά. 

 

Τι προκαλεί τη μελαγχολία των Χριστουγέννων και πως μπορούμε να την αποφύγουμε ή να την αντιμετωπίσουμε; 

Η μελαγχολία τις μέρες των Χριστουγέννων είναι  ένα  φαινόμενο  που επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες και μπορεί να έχει διάφορες αιτίες. 

 

•  Σύνδρομο της Εποχιακής Συναισθηματικής Διαταραχής 

Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που θλίβονται κατά τη διάρκεια των χειμερινών μηνών, όταν η διάρκεια της ημέρας είναι μικρότερη και συνεπώς η ηλιοφάνεια λιγότερη και παρουσιάζουν συμπτώματα κατάθλιψης και μελαγχολίας. 

Τι να κάνω; 

Όταν νιώσετε ότι η διάθεσή σας «χαλάει» συστηματικά κατά τη διάρκεια των χειμερινών μηνών, ζητήστε συμβουλή από έναν ειδικό (ψυχίατρο ή ψυχολόγο) για να σας προσφέρει επαγγελματική βοήθεια για την πρόληψη της Εποχιακής Συναισθηματικής Διαταραχής και για να σας προτείνει αποτελεσματικούς τρόπους αντιμετώπισής της. 

 

•  Στρες, κούραση και κακή διαχείριση του χρόνου 

Τις ημέρες των Χριστουγέννων παρατηρείται σε πολλούς ανθρώπους αυξημένο επίπεδο στρες και κούρασης. Οι αυξημένες απαιτήσεις που επιβάλλει συνήθως το ίδιο το άτομο στον εαυτό του και σχετίζονται μεταξύ άλλων  με αγορές και προετοιμασίες για φιλικές και οικογενειακές συγκεντρώσεις έχουν ως αποτέλεσμα ένα αυξημένο επίπεδο έντασης που πολύ γρήγορα ξεπερνάει το όριο του «δημιουργικού άγχους» και γίνεται αρνητικό στρες. Το αρνητικό στρες  έχει δυσμενείς επιπτώσεις στη διάθεση και στη λειτουργικότητα του ανθρώπου που το βιώνει  με συνέπεια τη μείωση της αυτοεκτίμησής του. Αποτέλεσμα είναι, μέσα από έναν φαύλο κύκλο, να αυξάνεται ακόμη περισσότερο το άγχος και η δυσλειτουργικότητα του ανθρώπου και να γίνεται εντονότερη η αρνητική του διάθεση. Ακόμα, ιδιαίτερα οι γυναίκες, τείνουν να προγραμματίζουν πολύ περισσότερες δουλειές και δραστηριότητες από ότι είναι εφικτό να διεκπεραιώσουν στο χρόνο που διαθέτουν. Συνεπώς δημιουργείται αρνητικό στρες και μη λειτουργική διαχείριση του χρόνου με αποτέλεσμα να «χαλάει» η διάθεση. 

Τι να κάνω; 

•  Θέστε ρεαλιστικούς στόχους όσον αφορά το «τι είναι εφικτό» να κάνετε στο χρόνο που διαθέτετε.
•  Βάλτε προτεραιότητες - αναρωτηθείτε τι είναι πραγματικά πιο σημαντικό για εσάς.
•  Οργανωθείτε κατάλληλα. 
•  Οργανώστε το χρόνο σας ανάλογα με τις ανάγκες σας και σε συνάρτηση με τα αγαπημένα σας πρόσωπα. 
•  Κάντε λίστες με δραστηριότητες και υποχρεώσεις ανάλογα με  το πόσο σημαντικές είναι. Πρώτα να κάνετε τα σημαντικά και υποχρεωτικά (και όχι τα  πιο εύκολα …) και στη συνέχεια να διαγράψετε ό, τι έχει ολοκληρωθεί. 
•  Μοιραστείτε τις δουλειές με το σύντροφο και τα παιδιά σας.
•  Θυμηθείτε ότι όταν καλείτε φίλους ή συγγενείς στο σπίτι σας, ο κυριότερος σκοπός είναι να περάσετε όμορφα και όχι να παρουσιάσετε ένα τέλειο σπίτι, ένα φανταστικό μπουφέ ή μία υπέροχη οικογένεια.
•  Κρατήστε  χρόνο και αγάπη για τον εαυτό σας για να μπορέσετε να προσφέρετε και στους γύρω σας.
•  Βρείτε τη δική σας ισορροπία ανάμεσα στις διάφορες υποχρεώσεις και τις ευχάριστες για σας δραστηριότητες και την ξεκούραση. 

 

•  Μη ρεαλιστικές φιλοδοξίες και προσδοκίες 

Μία ακόμη αιτία για την εμφάνιση μελαγχολικής διάθεσης κατά τη διάρκεια των Χριστουγέννων είναι το γεγονός ότι οι άνθρωποι τείνουν να έχουν μη ρεαλιστικές φιλοδοξίες και προσδοκίες ιδιαίτερα αυτή την εποχή. Από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης τα Χριστούγεννα προβάλλεται η εικόνα πλήρους ευτυχίας των ανθρώπων με πολλά και ακριβά δώρα, η εικόνα μιας ευτυχισμένης οικογένειας χωρίς έννοιες και προβλήματα και άνθρωποι που περνάνε υπέροχα με πολλούς φίλους σε παραμυθένια σπίτια. Η καθημερινότητα των περισσότερων ανθρώπων δε συμπίπτει όμως με αυτή την εικόνα του ιδανικού και η αντιμετώπιση αυτής της πραγματικότητας οδηγεί πολλούς ανθρώπους στη μελαγχολία.
Τι να κάνω;
 

•  Δεν υπάρχει μόνο ο ένας «ιδανικός» τρόπος να περνάμε τις γιορτινές μέρες όπως θέλουν να μας το επιβάλουν οι διαφημίσεις και οι ταινίες στην τηλεόραση. Αποφορτιστείτε από τον υπερκαταναλωτικό χαρακτήρα των Χριστουγέννων. Χριστούγεννα και γιορτές δε σημαίνουν ότι πρέπει να ξοδευτεί μια ολόκληρη περιουσία για να περάσει κάποιος καλά και δεν είναι απαραίτητο να αγοράσετε ακριβά δώρα ή δώρα για όλους. 
•  Προσπαθήστε να κάνετε τα «δικά σας» Χριστούγεννα, με τα δικά σας «θέλω» σε σχέση πάντα με τα αγαπημένα σας πρόσωπα.

 

•  Αύξηση ενδοοικογενειακών συγκρούσεων 

Ο παραπάνω χρόνος που περνάει η οικογένεια μαζί στις διακοπές των Χριστουγέννων μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα τη μεγαλύτερη συνοχή των μελών της, γιατί συμμετέχει όλη η οικογένεια σε αγαπημένες δραστηριότητες, έρχεται πιο κοντά ο ένας με τον άλλο και όλη η οικογένεια περνάει καλά.  Ωστόσο, έρευνες έχουν δείξει ότι στην περίοδο των Χριστουγέννων οι οικογενειακές συγκρούσεις αυξάνονται σε σχέση με τον υπόλοιπο χρόνο.  Αντί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη συνοχή, μπορεί και να έχει ως αποτέλεσμα  τη σύγκρουση μέσα στην οικογένεια αν συνδυάζεται με αρνητικό στρες, κούραση και μακρόχρονα άλυτα θέματα σχέσεων ή οικογένειας, οικονομικά προβλήματα και προσωπικά ζητήματα. 

 

•  Αίσθημα μοναξιάς 

Άνθρωποι που ζουν μόνοι νιώθουν ιδιαίτερη μοναξιά  τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά. Αλλά και άτομα που δε μπορούν να βρίσκονται με συγγενείς και φίλους για διάφορους λόγους π.χ. μεγάλη απόσταση, ρήξη στις σχέσεις ή ασθένεια, βιώνουν αισθήματα μοναξιάς και θλίβονται. Επίσης τα ηλικιωμένα άτομα μελαγχολούν αυτές τις ημέρες γιατί θυμούνται τον «παλιό καλό καιρό» με αγαπημένα τους πρόσωπα που δεν είναι πια μαζί τους για να γιορτάσουν. Πολλοί φίλοι τους δε βρίσκονται πια στη ζωή και τα ενήλικά τους παιδιά μπορεί να βρίσκονται μακριά ή να είναι απασχολημένα με τις δικές τους υποχρεώσεις. 

Τι να κάνω; 

•  Απευθυνθείτε σε άτομα που βρίσκονται σε παρόμοια κατάσταση με τη δική σας. Καλέστε τα στο σπίτι σας, οργανώστε ένα ταξίδι, μια βόλτα ή ένα τραπέζι μαζί.
•  Προσπαθήστε να φέρετε τα ηλικιωμένα μέλη της οικογένειας στο σπίτι σας και κάντε τα να αισθανθούν χρήσιμα και επιθυμητά δίνοντάς τους τη δυνατότητα να συμμετέχουν σε απλές ομαδικές δραστηριότητες όπως ο στολισμός του σπιτιού ή η προετοιμασία των χριστουγεννιάτικων γλυκών και εδεσμάτων. 

 

 Τα «πρέπει» 

Τις ημέρες των Χριστουγέννων κατακλυζόμαστε από πολλά «πρέπει» που αγχώνουν και φέρνουν θλίψη όπως: 

«Πρέπει να αγοράσω ακριβά δώρα».
«Πρέπει το σπίτι μου να είναι τέλειο».
«Πρέπει να φτιάξω πολλά γλυκά».
«Πρέπει το χριστουγεννιάτικο τραπέζι να έχει πολλά φαγητά για να είμαι καλή νοικοκυρά και μητέρα».
«Πρέπει να έχω καλή διάθεση τα Χριστούγεννα».
«Πρέπει να φορέσω ακριβά ρούχα για να φανεί ότι τα έχω καταφέρει στη ζωή μου». 

Τι να κάνω; 

•  Αναθεωρήστε  μερικά από τα «πρέπει να…» που νομίζετε ότι σας επιβάλλουν ή που επιβάλλετε εσείς στον ίδιο τον εαυτό σας και αντικαταστήστε τα με «θέλω να…» ή διαγράψτε τα αν καταλήγετε στο συμπέρασμα ότι δε σας αντιπροσωπεύουν. 
•  Αντικαταστήστε μερικά «δεν μπορώ να …» με περισσότερα «επιλέγω να μη …». Με αυτό τον τρόπο παίρνετε έναν πιο ενεργητικό ρόλο στη διαμόρφωση της ζωής σας και την οδηγείτε εσείς εκεί που θέλετε.
•  Βάλτε τις δικές σας προτεραιότητες στη ζωή σας. Αυτό που είναι σημαντικό για κάποιο άλλο άτομο, δεν είναι απαραιτήτως σημαντικό και για σας.
•  Βρείτε τη δύναμη στο να είστε «διαφορετικοί» παρά τα «πρέπει» των άλλων.

•  Αναμνήσεις και ο συμβολισμός της αλλαγής του χρόνου
 

Κάποιοι άνθρωποι θλίβονται αυτές τις μέρες καθώς θυμούνται πώς πέρασαν κάποιες άλλες γιορτές με ανθρώπους που τώρα  δεν είναι πια κοντά τους. Επίσης για πολλούς ανθρώπους οι μέρες της αλλαγής του χρόνου είναι μια περίοδος αυτοκριτικής και αξιολόγησης του εαυτού τους. Σκέφτονται  τι έχουν πετύχει στο χρόνο που πέρασε αλλά πολύ πιο έντονα τι δεν έχουν πετύχει και τι δεν έχουν κάνει. Βυθίζονται σε λάθη που έχουν κάνει και χαμένες ευκαιρίες και αγχώνονται για ένα αβέβαιο μέλλον. 

Τι να κάνω; 

•  Προσπαθήστε να βλέπετε το χτες σα θησαυρό που θα είναι πάντα δικός σας και που δε μπορεί να σας πάρει κανείς ποτέ και όχι σαν κάτι που δεν υπάρχει πια. 
•  Αντί να βυθίζεστε στο παρελθόν που δεν αλλάζει, κοιτάξτε το σήμερα και τους ανθρώπους που σας αγαπούν και σας νοιάζονται. Δείτε την αλλαγή του χρόνου σαν αφετηρία για να βάλετε καινούργιους, ίσως και καταλληλότερους στόχους, και όχι σαν το τέλος μιας χρονιάς που δεν πετύχατε αυτό που θέλατε. 
•  Δείτε τα λάθη που έχετε κάνει σαν εποικοδομητικούς σταθμούς στην περαιτέρω προσωπική σας εξέλιξη με αισιοδοξία για το μέλλον. 

Καρόλα Folle-Αλέπη, Ψυχολόγος - Παιδοψυχολόγος
Πτυχιούχος Ψυχολογίας - Πανεπιστημίου Marburg - Γερμανίας

www.carola-alepi.gr

Επιμέλεια άρθρου υγείας: Συντακτική Ομάδα Υγείαonline 

 

Πηγή: ygeiaonline.gr

Read 543 times Last modified on Κυριακή, 31 Δεκεμβρίου 2017 15:46

Εντελέχεια

Το Εντελέχεια είναι ένας «πολυχώρος» με κατεύθυνση προς την απόκτηση ποιότητας ζωής, ψυχικής ανάτασης, σωματικής υγείας και ευεξίας και προς την ανάπτυξη υγιών διαπροσωπικών σχέσεων, επαφής, αυτογνωσίας.

Τι νέο υπάρχει

16 Ιουλίου 2019

Newsletter

Οι δράσεις μας και οι υπηρεσίες μας θα ανανεώνονται και θα εμπλουτίζονται. Θα χαρούμε να μείνετε κοντά μας!